۱۳۸۹ دی ۹, پنجشنبه

از یادداشت های یک شهروند فراموش شدۀ سال 2010

نوشته :محمد داود سیاووش
با پیوستن سال 2010 به بستر سالهای خفته در مدفن تاریخ در سرزمین بلاکشیده افغانستان هیچکس لبخند بر لب نداشت و هر کس به خاطر گذشته غمبار از سال 2010 به نحوی میگریست.
در این سال بود که دوکانداری از شهر کویته پاکستان سوار بر طیاره ناتو تا کاخ ریاست جمهوری افغانستان آمد و پروژه مذاکره با طالبان را به مسخره کشید. در این سال بود که در چند قدمی جرگه مشورتی صلح جنگ سختی در گرفت و امرالله صالح و حنیف اتمر به عنوان تحفه این جرگه از وظایف شان سبکدوش شدند. در این سال بود که پس از هزیان گویی های یک جنرال چهار ستاره امریکا جنرال دیگری که جانشینش شد نتوانست با رییس جمهور کرزی زبان مشترک پیدا کند. در این سال بود که اشفاق کیانی و شجاع پاشا چند بار مخفیانه به کابل رفت و آمد کردند و جنرال حمید گل از امریکا خواست با طالبان مذاکره کند. در این سال بود که جنگ ها به دامنه هندوکش کشیده شد و رییس جمهور کرزی خواهان حذف 50 تن از سران طالبان از لیست سیاه سازمان ملل شد. در این سال بود که به طالبان دفاتری خارج افغانستان مد نظر گرفته شد و رییس جمهور کرزی و ملا سلام ضعیف به یک صدا از اشغال صحبت کردند. در این سال بود که کنفرانس کابل دایر شد و به نوشته اشپیگل اشتراک کنندگان فقط حرفهایی را شنیدند که میخواستند بشنوند. در این سال بود که به نوشته دیلی نیوز دست داشتن ایران درجنگ افغانستان افشا شد. در این سال بود که قاچاقچی سلاح ایرانی در کندهار دستگیر شد و پرده از وجود تربیتگاه های دهشت افگنان در ایران برداشته شد. در این سال بود که به نوشته نیویارک تایمز روسیه خواست پایش را با احتیاط دوباره به افغانستان بگذارد. در این سال بود که به نوشته واشنگتن پست میان کرزی و جان کیری ملاقات پر تنشی صورت گرفت. در این سال بود که از آلودگی سه هزار تن به ایدز در افغانستان خبر داده شد. در این سال بود که واشنگتن پست مشکل افغانستان را در اختلاف هند و پاکستان در رابطه به کشمیر قلمداد نمود. در این سال بود که عفو بین المللی خواهان محاکمه طالبان و سایر گروه های جنگی شد. در این سال بود که صالحی مشاور کرزی دستگیر و بلا فاصله رها شد. در این سال بود که لغو کمپنی های شخصی که به بزرگان کشور و یا اقارب شان ارتباط دارد باعث تنش در روابط کابل و واشنگتن شد. در این سال بود که آقای کرزی با یک سفر از قبل اعلان نشده به اسلام آباد رفت و از رهبران آن کشور( به قول رسانه ها )خواست با لیست پیشنهادی وی مخالفت نکنند. در این سال بود که اشفاق کیانی خواست گروه حقانی شامل دولت افغانستان شود. در این سال بود که پس از تقلبات انتخابات ریاست جمهوری سر و صدای تقلبات انتخابات پارلمانی بالا گرفت. در این سال بود که رییس جمهور در روز 6 میزان اشک ریخت و آرزو کرد فرزندش میرویس آواره نشود. در این سال بود که کولن پاول گفت: نمیداند امریکا در جنگ افغانستان برنده خواهد شد یا نه. در این سال بود که گروهی از موسسات و انجیو ها از اوباما خواستند مستقیماً با طالبان مذاکره کند. در این سال بود که 4 سناتور امریکایی از اوباما خواستند تا مفتش بازسازی در امور افغانستان را سبکدوش نماید. در این سال بود که منابع امریکایی افشا نمودند که قادر به حساب گیری از پول های مصرف شده در افغانستان نیستند. در این سال بود که کانادا تصمیم مبنی بر اخراج قوایش از افغانستان را تکرار کرد. در این سال بود که افشا شد ایران به طالبان آموزش راکت های ضد هوایی را میدهد. در این سال بود که یک دریور اسپانوی در آستانه کنفرانس لزبن از مصارف جنگی افغانستان در حالی صحبت نمود که کشورش 26 سرباز در افغانستان دارد. در این سال بود که آلمان جنگ افغانستان را درد سر خواند. در این سال بود که وزیر دفاع فرانسه افغانستان را دام خواند. در این سال بود که کامرون خروج عساکر بریتانیه را در سال 2015 اعلام کرد. در این سال بود که زاپاتیرو گفت که از ضرب الاجل خروج سربازانش از افغانستان منصرف نمیشود. در این سال بود که ویکی لیکس رسوایی بزرگی برای امریکا آفرید. در این سال بود که تجدید نظر قصر سفید بر ستراتیژی جنگ افغانستان اعلام شد. در این سال بود که احمد مستی خان خواهان قوای آیساف در بلوچستان شد. در این سال بود که پرده از کمک های عربستان سعودی به تروریستان برداشته شد. در این سال بود که بلدوزر سیاست امریکا در لجن زار افغانستان و پاکستان از پای مانده و هولبروک قربانی افغانستان شد. در این سال بود که خشونت علیه خبرنگاران افزایش یافت و افغانستان، عراق و مکسیکوکشور های خطرناک برای ژورنالیستان طی ده سال اخیر اعلام شدند. در این سال بود امرالله صالح رییس امنیت پیشین مصالحه با طالبان را فاجعه آفرین خواند و نشان ناپلئون را از دولت فرانسه گرفت. در این سال بود که بایدن معاون رییس جمهور امریکا بر خروج بدون در نظر داشت شرایط سربازان امریکا در سال 2014 تأکید کرد. در این سال بود که تانکر های تیل افغانستان توسط دولت ایران متوقف ماند و ده ها تانکر تیل در نوار مرز با پاکستان به آتش کشیده شد. در این سال بود که با وجود مصارف گزاف موسسات ماین پاکی دیده شد که مشکل ماین هنوز یکی از پرابلم های اساسی در افغانستان میباشد و موسسات ماین پاکی فقط در شهر ها گشت و گذار میکنند. در این سال بود که رییس جمهور اوباما در یک سفر 15 دقیقه یی به بگرام آمد و بدون ملاقات با آقای کرزی افغانستان ترک نمود اما در مقابل یکروز بعد به خاطر ورود صدر اعظم پاکستان دولت در کابل بیرق ها بلند نمود. در این سال بود که پروژه و وند و فند و زد و بند انجیو ها جانشین جامعه مدنی شد و از فعالان مدنی مأموران گوش به فرمانی ساختند که هر چه حکومت گفت آری بگویند و بر آن صحه بگذارند ونهاد های مدنی را امپراتوریی ساختند که به دست چند نفر غیر مسوول وواجب الاحترام حکمرانی میشوند. در این سال بود که آقای کرزی از ماه سنبله تا ماه جدی قادر به افتتاح پارلمان جدید نشد و برای آمادگی بیانیه و تعین اعضای مجلس سنا یک ماه وقت خواست.
مشاهده و مطالعه این اوضاع برای هیچ افغان جای خوشی از سال قبل را نمیگذارد، در کشور آتش زده و در خانه ویران افغان ها که فقط هر کس به فکر پر کردن جیب خود میباشد و افغانستان در فساد اداری و قاچاق مواد مخدر در مقام اول جهان قرار دارد و در کشوری که حاصل یک سال حیات سیاسی آن فقط اوقات تلخی، بگو مگو و اختلافات با خود و دنیا بوده هیچکس مجال برای شادی و سرور ندارد و هیچکس نمیتواند با این کارنامه دردناک بر اجراآت و فعالیت های دولت افغانستان و جهان در این کشور صدقنا بگوید. آن سال رفت ولی آن نام ها، آن حرف ها و آن نا کامی ها در دفتر زمانه مایه اندوه جاودانه مردم افغانستان و جهان ماند.

فریاد از آلودگی هوای کابل


۱۳۸۹ دی ۵, یکشنبه

بی بی سی و افغانستان

نوشته : داود سیاووش
روز 28 دسمبر بی بی سی هفتاد ساله میشود و من که از عنفوان جوانی شنونده این رادیو میباشم آنروز ها را هنوز به یاد دارم که استاد عبدالحق واله را به خاطر پیشبینی که در رابطه به موسی شفیق مبنی بر احتمال رسیدنش به مقام صدارت نموده بود و از رادیو بی بی سی به نشر رسید پولیس دستگیر کرد حکومت میگفت که چرا استاد واله تحلیل نموده که موسی شفیق به جای داکتر عبدالظاهر صدر اعظم خواهد شد و اما چند روز بعد واقعاً موسی شفیق به جای دکتر عبدالظاهر بر کرسی صدارت تکیه زد و استاد واله را از زندان رها کردند. جریان جنگ ویتنام و جنگ عرب و اسرائیل را حتی مردم عامی و عادی افغانستان از این رادیو تعقیب میکردند و حادثه مرگ جمال عبدالناصر و قتل جان اف کنیدی را معلمین وشاگردان به عنوان حادثات تکان دهنده در محیط مکاتب از زبان بی بی سی بازگو میکردند. یادم هست که به خاطر مرگ جمال عبدالناصر که آنرا از رادیو بی بی سی شنیده بودیم در مکتب ما به ارواح ناصر ختم قرآن صورت گرفت و معلمین ما جانسن را به دست داشتن در قتل کنیدی و ملک حسین را در مرگ ناصر متهم میکردند، حمله اسرائیل به مصر و حادثه صحرای سینا، استعفای ناصر و قبول نشدن آن توسط مردم مصر به دقت در میان روشنفکران مکاتب تعقیب میشد. یاسر عرفات، حافظ الاسد، جمال ناصر، فاروق قدومی از چهره هایی بودند که هر روز نام شان در شرق میانه با صدای لطف علی خانجی در بی بی سی بر سر زبان ها بود. بعد تر یادم هست که بی بی سی برنامه صبحگاهیی را ساعت 7 به نشر میرساند که پس از اخبار دو آهنگ از سلما و زلاند هر صبح به نشر میرسید و من به خاطر شنیدن همان آهنگ ها و اخبار به بی بی سی گوش میدادم. در آن سالها بی بی سی با دقت حوادث افغانستان را دنبال میکرد، کاندیدی موسی شفیق به صدارت، سقوط حکومت شاه، کودتای دگروال عبدالقادر، سقوط حفیظ الله امین، هجوم قشون شوروی به افغانستان، سقوط کارمل، سقوط نجیب و غیره حوادث داغ را من از رادیوی بی بی سی شنیدم که قبل از وقوع اکثراً پیشبینی میشد.
پس از 7 ثور بسیاری از مردم به خاطر شنیدن رادیوی بی بی سی زندانی و سر به نیست شدند، سقوط اخبار هفته و اختلاف دفتر سیاسی در این رابطه را بی بی سی به نشر رساند. در آستانه سقوط حکومت نجیب بی بی سی برنامه های نیمه روزی را از ساعت یک بعد از ظهر آغاز کرد که با تند شدن نبض سیاست کشور و اتفاقات و حوادث زوال حکومت نجیب بسیاری مردم آنرا می شنیدند، پس از سقوط حکومت نجیب و درگیری های مسلحانه در کشور رهبران تنظیم ها صدای شان را از بی بی سی به گوش هم میرساندند و چنان هم واقع میشد که شخصی در خیرخانه به خاطر اطلاع یافتن از کوته سنگی باید بی بی سی را می شنید. در طول سال های جنگ بی بی سی پیشگام خبر رسانی بود. بی بی سی بود که اولین بار به طالبان لقب جنبش دانشجویی داد و نام های ملا بورجان و دیگران را بر سر زبانها انداخت. اما پس از حوادث یازده سپتمبر که جهان دگرگون شد بی بی سی نیز تغییر جهت داد. بی بی سی حتی قبل از سقوط طالبان چهره هایی را القاب حاتم بخشانه تحلیلگر، پژوهشگر، شاعر، نویسنده و غیره داد که آنان به برکت مصاحبه های بی بی سی، به مقامات بلند رسیده صاحب حشمت و جاه و جلال ظاهری در دولت های موقت، انتقالی و انتخابی شدند.
بی بی سی در سالهای حکومت طالبان دفتری در پیشاور باز کرد که در آن عده یی از افغانها را جذب نمود و علاوه بر پخش اخبار برنامه هایی چون خانه نو زندگی نو و مجله چاپی را منتشر کرد. در این دوره بی بی سی به محل تجمع عده یی از نویسندگان و ژورنالیستانی که نمبر یخن سیاسی شان با هم توافق داشت تبدیل شد، بی بی سی در دوره نشرات برای افغانستان برجسته ترین چهره ژورنالیزم افغانستان یعنی ظاهر طنین را با خود داشت که برنامه افغانستان در قرن بیست آن شنوندگان زیادی داشت. اما پس از اداره مؤقت رادیوی آزادی به صفت رقیب بی بی سی در کابل عرض اندام نمود. رادیو آزادی با پخش اخبار سر ساعت موقف نیم قرن درجه اول بودن را در پخش خبر از بی بی سی گرفت. در این سالها بی بی سی بیشتر به قصه قلعه بالا و قلعه پایین ناظر مصروف بود اما جایگاه خود را در مؤثق بودن اخبار کماکان داشت. وقتی خبری را از زبان بی بی سی نقل میکردید مردم بدون تشویش از صحت آن باور میکردند. اما بی بی سی با پخش برنامه های موسیقی، صدای آبادی و غیره هیچگاه نتوانست مقام اول سالهای قبلی خود را بدست بیاورد ، به تدریج رادیوی آزادی نیز جایگاه اول خود را در پخش خبر به رسانه های پر قدرتی چون تلویزیون طلوع در داخل خالی کرد که اکنون اخبار دست اول را با دقت به نشر میرساند و خبر تازه دارد.

۱۳۸۹ آذر ۲۸, یکشنبه

فریاد از این دود

نوشته: محمد داود سیاووش
امروز 28 قوس در مکروریان ها ساعت 7 شام چنان دود پیچیده که گویی همه بلاک ها را آتش گرفته. در همین هوای دودگین شاگردان مکتب رفتند و حتی امتحان دادند. مأمورین به وظایف خسته کن مأموریت پرداختند. ازدحام مردم در خیابان ها وجود دارد. موتر های دیزلی با ساعت ها توقف هر یک به سویی روان اند. نفس شهر بند آمده اما هیچکس فضای دودگینی را که بالای سرش چتر بسته متوجه نمیشود. وزرا راحت و بی تشویش در چوکی ها لمیده اند. جلسات پیهم دایر میشود. سخنرانی ها با آب و تاب صورت میگیرد. برنامه های رادیو ها و تلویزیون ها پیهم از مناظر خوشگوار و زمزمه آبها و شرشر آبشاران برنامه ها پخش میکنند، روزنامه ها از مزایای پاکترین شهر های جهان معلومات میدهند و فانتیزی هایی برای آینده کشور ترسیم میکنند ولی در هیچ صفحه روزنامه، در هیچ جلسه بزرگان مملکت و در هیچ برنامه رسانه های صوتی و تصویری این مشکلی که فعلاً دامنگیر مردم شهر شده مطرح نمیشود، گویی آنها در سواحل دریای مدیترانه و یا در دره های کوه های سالنگ و پغمان نشسته اند.
با این حال آنچه قابل ملاحظه میباشد خسته گی فکری و آشفته گی حواس شهروندانی است که با سر و روی گرد آلود مصروف خرید و فروش ترکاری و غریب کاری در جاده های دودگین شهر اند.

۱۳۸۹ آذر ۲۳, سه‌شنبه

لابي ها به اوباما مشوره غلط ميدهند

نوشته: محمد داود سياووش
رسانه ها گزارش ميدهند كه اخيراَ يك عده كار شناسان وموسسات به بارك اوباما رئيس جمهور ايالات متحده مشوره داده اند كه با طالبان مستقيماَ مذاكره كند.
اين كارشناسان كه احمد رشيد خبرنگار مشهور پاكستان نيز درميان آنان ميباشد گفته ژنرال حميد گل را در رابطه مذاكره مستقيم با طالبان به نحوي ازديد يك كارشناس تكرار ميكنند و نظريات اشفاق كياني را مبني بر شموليت گروه حقاني به دولت تقويت مي بخشند. ايالات متحده كه باعصا ورهنمايي اين كارشناسان به افغانستان آمده بود اينك چنان به نظر ميرسد كه رهنمايي همان ها را درخروج با مفهوم شكست در پيش ميگرد. هنگاميكه بوريس يلسن با برهان الدين رباني وهيئت مجاهدين درمسكو ملاقات نمود همه گان مي فهميدند كه عمر حكو مت نجيب به پايان رسيده وهرگاه نظر اين كارشناسان را اوباما قبول كند هرچند آقاي كرزي به مخالفت با ايالات متحده تظاهر ميكند اما درواقع آغاز آن ملاقات به مفهوم نقطه پايان گذاشتن به حكومت آقاي كرزي خواهد بود.
باتوجه به اينكه ايالات متحده به قول رسانه ها تاكنون 120 ميليارد دلار دراين جنگ كه پايان آن معلوم نيست مصرف نموده اينكه كارشناسان ومحققان فرانسوي وايتالوي مشوره ميدهند كه ايالات متحده پاي اش را از افغانستان بكشد در صورت عملي شدن اين فرضيه طالبان يك طرف وايالات متحده جانشين نقش دولت افغانستان خواهد شد، ناظرين سياسي ميگويند چنين معادله براي آمريكا خيلي خطر ناك بوده وآن كشور را به صفت نيروي تجاوزگر دربرابر طالبان طوري قرار ميدهد كه نقش كابل را دراين معامله به كلي محو ميكند. موسسات وكارشناساني كه اين پشنهاد را مطرح كرده اند واقعاَ از ساليان متمادي در افغانستان كارنموده كارمندان مسلمان آنان مسواك شان درجيب چپ وكلاه شپو وپايپ شان در جيب راست از دهكده هاي تسخير شده به دست القاعده وطالبان تاكافي شاپ هاتجربه كار وفعاليت رادارند.
اما آنچه قابل تشويش ميباشد كه اين موسسات به خاطر ادامه كارشان ممكنست هر معامله ئي را مجاز بدانند واز خط قرمز ارزش هاي مدني به دست آمده وموجود درفرهنگ يك قرن اخير افغانستان نيز گذشته درهرنوع شرايط ادامه كارشنان را مد نظر داشته باشند . درحاليكه مردم افغانستان به اين مي انديشند كه آيا با اين معا ملات بازهم آزادي هاي مدني كنوني وارزش ها ديموكراسي موجود را خواهند داشت ويا از پوشيدن لباس تاگذاشتن ريش از امر بالمعروف مجبور خواهند شد اجازه بگيريند. اظهارات علي محمد اوركزي در آلمان ، نظريات كارشناسان گماشته طالبان در رسانه ها ومسامحه و معامله موسسات غير دولتي نشان ميدهد كه سايه ابرهاي سياه آنسوي مرز به طرف افغانستان نزديك ميشود وبااين حال جامعه جهاني بايد از ياد نبرد كه افغانستان يك قريه كوچك نيست كه هركس هرچه خواست درآن انجام دهد، فرهنگ هاي متنوع اين كشور از شمال تا جنوب وازشرق تاغرب با توجه به تنوع اتنيكي آن پيچيده گييي دارد كه بايد آنرا رعايت كرد . نبايد ارزش هاي يك محله به مردمان تمام افغانستان تحميل شود وموج معكوس آن بايد مد نظر باشد.

۱۳۸۹ آذر ۱۵, دوشنبه

آقاي پتريوس

لطفاً بخاطر كرنش به كرزي ملت افغانستان را توهين نكنيد!
نوشته: محمد داود سياووش
هيچكس فكر نميكرد كه از زبان فرمانده ارشد نيروهاي بين المللي در افغانستان بشنود كه فساد بخشي از تاريخ افغانستان است، زيرا به همگان معلوم است كه مردم افغانستان تاريخي پر از افتخار دارد و با اين حال در هيچ گوشه جهان، حتي در همان سويسي كه آقاي پتريوس به آن اشاره ميكند ملتي وجود ندارد كه فاسدي در آن نباشد. عده يي از مردم فكر ميكنند با توجه به تشنج و بحراني كه در روابط رييس جمهور كرزي با ايالات متحده ايجاد شده، پتريوس خواست به اين ترتيب كرزي را نفقه زباني بدهد. در حاليكه بر عكس با اين اظهارات به كرزي بدترين توهين را روا داشت زيرا رهبر يك ملت فاسد اگر فرزند آن ملت باشد چگونه ميتواند غير از آن ملت باشد؟
به هر حال آگاهان ميگويند مشكل اصلي ايالات متحده از گذشته اين بوده كه بدون آگاهي از تاريخ و فرهنگ افغانستان و روانشناسي اين ملت در بطن خود براي خود دشمن آفريده چنانچه بالاي كدر هايي اعتماد كرده كه بالاخره درد سر خودش شده، افرادي را در ادارات خود استخدام كرده كه حتي سايكولوژي ضد امريكايي دارند و جواسيس دو رويه يي داشته كه مجبور شده آنان را از طريق ويكي ليكس افشا كند. به هر حال پتريوس با اين اظهارات اگر يك شخص را خواسته خوش بسازد، در مقابل يك ملت را از خود نا راض ساخته است.